Zatrudniasz studenta? Dowiedz się, kiedy i dlaczego może być zwolniony ze składek ZUS i podatku PIT! Poznaj zasady zatrudniania do 26. roku życia i uniknij kosztownych błędów!

W tym artykule (na podstawie materiału przygotowanego przez Martę Brzykcy, specjalistkę ds. kadr i płac) wyjaśniamy, kiedy student zatrudniony na umowie zlecenia jest zwolniony ze składek ZUS i podatku PIT oraz jakie formalności i konsekwencje z tego wynikają. Skupiamy się szczególnie na studentach do 26. roku życia, którzy często podejmują pracę wakacyjną lub dorywczą.

Krótki przegląd: co trzeba wiedzieć na start

  • Student do 26. roku życia zatrudniony na umowie zlecenie nie jest zgłaszany do ZUS i nie są od niego odprowadzane składki społeczne ani zdrowotne.
  • Dzięki uldze dla młodych do kwoty 85 528 zł podstawy opodatkowania rocznie student może być zwolniony z zaliczki na podatek dochodowy (PIT).
  • W praktyce oznacza to, że kwota brutto równa się kwocie netto — student otrzymuje „na rękę” tyle, ile jest ustalone w umowie.

Dokumenty i formalności przy zawieraniu umowy zlecenia

Aby skorzystać ze zwolnień, student musi przedstawić zleceniodawcy potwierdzenie statusu studenta. Zwykle jest to zaświadczenie z uczelni o byciu studentem — najczęściej ważne na miesiąc, czasem na pół roku.

Jeżeli w momencie zawierania umowy dziekanat jest zamknięty i nie ma możliwości otrzymania zaświadczenia, warto skserować legitymację studencką — to ważny dowód potwierdzający status studenta.

Poza tym student podpisuje standardowe dokumenty związane z zatrudnieniem: ankietę zleceniobiorcy, samą umowę zlecenie oraz inne dokumenty wymagane przez pracodawcę (np. dotyczące poufności, badania lekarskie, orzeczenia).

Uwaga na PPK

Student nie podpisuje dokumentów dotyczących przystąpienia do PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe). Nie może też składać deklaracji rezygnacji/wyboru w tej sprawie, ponieważ nie jest zgłoszony do składek emerytalno-rentowych — co wyklucza automatyczne uczestnictwo w PPK.

Ubezpieczenie zdrowotne

Skoro od umowy zlecenia studenta do 26. roku życia nie odprowadzamy składki zdrowotnej, musi on zadbać o ubezpieczenie na inny sposób. Najczęściej student jest zgłoszony przez rodziców jako członek rodziny do NFZ. Warto to skonsultować z rodzicami i sprawdzić status w ich zakładzie pracy lub poszukać alternatywnych form ubezpieczenia.

Podatek PIT i ulga dla młodych

Studenci do 26. roku życia mogą korzystać z tzw. ulgi dla młodych. W praktyce:

  • Jeżeli roczne przychody (podstawa do opodatkowania) nie przekroczą 85 528 zł — nie naliczamy zaliczki na podatek (PIT = 0).
  • Po przekroczeniu tej kwoty naliczamy podatek według skali — podstawowo 12% (kolejny próg 32% dotyczy wyższych dochodów).

Kwota brutto równa się netto — ponieważ nie potrącamy składek ZUS, składki zdrowotnej ani podatku (w ramach ulgi dla młodych do limitu), student otrzymuje pełne ustalone wynagrodzenie.

Stawka minimalna godzinowa — 2025

Minimalna stawka godzinowa w 2025 roku wynosi 30,50 zł brutto. W przypadku studenta do 26. roku życia kwota ta jest jednocześnie kwotą netto (jeśli spełnione są warunki zwolnienia z ZUS i ulgi dla młodych).

Kiedy tracimy zwolnienie — zgłoszenie do ZUS i naliczenie podatku

Utrata statusu studenta lub ukończenie 26. roku życia ma konkretne konsekwencje:

  • Po ukończeniu 26. roku życia — nawet jeśli nadal się uczymy — musimy zgłosić osobę do ZUS i odprowadzać składki oraz naliczać podatek.
  • Utrata statusu studenta (np. po wykreśleniu ze studiów lub po obronie i zakończeniu studiów) również powoduje konieczność zgłoszenia do ZUS.
  • Jeżeli ktoś obroni licencjat i robi przerwę przed magisterką, to okres przerwy traktujemy jak brak statusu studenta — konieczne jest zgłoszenie do ZUS (nawet jeśli osoba ma mniej niż 26 lat).

Warto zwrócić uwagę: osoba, która obroniła się, ale jest dalej w wieku poniżej 26 lat i kontynuuje studia bez przerwy, może nadal korzystać z ulgi podatkowej.

Korzyści z pracy na umowie zlecenie dla studenta i zleceniodawcy

Korzyści dla studenta:

  • Wyższe wynagrodzenie „na rękę” (brutto = netto przy spełnieniu warunków).
  • Możliwość zdobycia doświadczenia zawodowego, rozwijania umiejętności miękkich i twardych.
  • Możliwość pracy w branży związanej z kierunkiem studiów — lepsze przygotowanie do przyszłej kariery.

Korzyści dla zleceniodawcy:

  • Dostęp do młodych talentów i świeżej perspektywy.
  • Niższy koszt zatrudnienia (brutto zleceniobiorcy jest kosztem całkowitym w tym modelu).
  • Możliwość poznania możliwości potencjalnych przyszłych pracowników.

Najczęstsze błędy i o czym pamiętać

  • Brak aktualnego zaświadczenia ze studiów — pamiętajmy, by zbierać potwierdzenia statusu studenta.
  • Przerwa między studiami = konieczność zgłoszenia do ZUS.
  • Brak ubezpieczenia zdrowotnego — student musi upewnić się, że jest zgłoszony przez rodziców lub ma inną formę ubezpieczenia.
  • Przekroczenie limitu ulgi dla młodych — wtedy naliczamy podatek zgodnie z obowiązującymi stawkami.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

1. Czy student zawsze nie płaci składek ZUS przy umowie zlecenie?

Nie zawsze, ale w większości przypadków student do 26. roku życia nie jest objęty składkami społecznymi i zdrowotnymi z tytułu umowy zlecenie. Wyjątki wynikają z innego statusu zatrudnienia lub specyficznych warunków umowy.

2. Co jeśli nie mogę przedstawić zaświadczenia ze studiów przy podpisywaniu umowy?

Jeżeli nie ma możliwości otrzymania zaświadczenia, dobrze jest skserować legitymację studencką i załączyć ją do dokumentów. Później należy dostarczać aktualne zaświadczenia.

3. Czy mogę przystąpić do PPK jako student?

Nie — student niezgłaszany do składek emerytalno-rentowych nie może być objęty PPK.

4. Co się stanie, gdy przekroczę limit ulgi dla młodych?

Po przekroczeniu rocznego limitu 85 528 zł naliczamy zaliczkę na podatek dochodowy zgodnie z obowiązującą skalą podatkową (12% aż do kolejnego progu).

5. Czy po obronie jestem natychmiast zgłoszony do ZUS?

Jeżeli obrona oznacza zakończenie studiów (utrata statusu studenta), wtedy tak — pracodawca powinien zgłosić taką osobę do ZUS i odprowadzać składki. Jeśli jednak po obronie rozpoczynamy dalsze studia bez przerwy i pozostajemy poniżej 26. roku życia, ulga podatkowa nadal może obowiązywać.

Podsumowanie

Praca na umowie zlecenie dla studenta do 26. roku życia może być bardzo korzystna — student otrzymuje pełne wynagrodzenie netto (brutto = netto) i korzysta z ulgi dla młodych do określonego limitu. Aby jednak uniknąć problemów, ważne jest regularne dokumentowanie statusu studenta, dbanie o ubezpieczenie zdrowotne oraz świadomość sytuacji, które powodują utratę zwolnień (ukończenie 26. roku życia, przerwa w nauce, zakończenie studiów).

Jeżeli macie dodatkowe pytania lub potrzebujecie pomocy w kwestiach kadrowo-płacowych — zapraszamy do kontaktu z nami. Chętnie pomożemy w praktycznych sytuacjach związanych z zatrudnianiem studentów.